خواص گزنه : خواص و فوائد گزنه یا نبات النار

خواص گزنه : خواص و فوائد گزنه یا نبات النار

خواص گزنه

 

 

خواص خوراکیها, طب سنتی , خواص گیاهان دارویی

 

گزنه:
نامهای دیگر : انجره ، نبات النار ، هرتیکه
نام لاتین : Nettle
خاصیت درمانی : در هند از شیره گیاه برای تحریک پوست در استعمال خارجی مصرف می شود . از ریشه آن به عنوان مدر و جوشانده گیاه را به عنوان مدر ، قابض ، قاعده آور ، ضد انگل و کرم کش و در موارد التهاب کلیه ، وجود خون در ادرار ، مفرط بودن خون عادت ماهیانه و ضعف و زردی تجویز می کنند.
از نظر طبیعت گرم و خشک می دانند . پرزها و تارهای گزنه مجوف هستند و با غذه ای در گیاه در ارتباط می باشد که ترشحات غده از طریق مجرای تارها و پرزها در تماس با پوست بدن انسان داخل پوست شده ، موجب تحریک و خارش و سوزش و قرمز شدن پوست می شود و در برخی موارد پوست را زخم می کند .از نظر خواص گزنه ها به صورتهای مختلف داخلی و خارجی مصرف می شوند . گزنه معرق ، مدر و قاعده آور است و برای ازدیاد ترشح ادرار و عادت ماهیانه و شیر و عرق نافع است.برای نرم کردن ورمهای سفت در استعمال خارجی به کار می رود .نیروی جنسی را زیاد می کند .در علاج بیماری قند و بندآوردن خونریزی موثراست .شیرة گیاه،جوشاندةگیاه مقدار قند در ادرار بیماران قند را کاهش می دهد .خوردن دم کردة برگ یا ریشه گزنه با ما ءالشعیر،برای بیماری ها ی سینه،مانند تنگی نفس ،انتصاب نفس وپاک کردن سینه از اخلا ط لزج وغلیظ نافع است .

خواص گزنه
گذاردن برگ تازة کوبیدة آن در بینی خونریزی را قطع می کند و اگر ۲گرم برگ کوبیدة گزنه با ۲گرم مرمکی مخلوط وشیاف شود ،بسیار قاعده آور است .ضماد برگ تازة آن برای بند آوردن خونری از بینی ، بر آمدگی رحم ،تحلیل آبسته ،دمل وسربازکردن دمل وقطع زگیل نافع است بخصوص اگر ضماد با عسل مخلوط شده باشد ،اثرش بیشتر است ودر ضمن برای رفع پیچیدگی های عصب نیز مفید است .اگر ضماد برگ تازة آن با نمک تهیه شود برای گذاردن درمحل زخم گزش سگ ها ربه عنوان کارهای مقدماتی قبل از رسیدن به پزشک مفید است.ضماد پختة آن با روغن زیتون برای رفع ورم بنا گوش نافع است .ضماد خاکستر آن با نمک برای التیام زخمها مفید است . تخم آن برای قطع سرفه و تنگی نفس واستقا واخراج زرد آب و بلغم لزج و رفع نارحتی های طحال ، پهلو و کلیه مفید است .دم کردة آن با ریشة شیرین بیان برای پاک کردن مثانه از چرک و خوردن تخم آن با تخم آن کرفس و شیر گوسفند بسیار مهیج و مقوی نیروی جنسی و اگر تخم آن با سرکه رقیق خورده شود ، مسهل بلغم است .ضماد تخم آن با عسل برای التیام زخمها وسرطانی نافع است وپاشیدن گرد تخم آن وگرد برگ آن برای خشک کردن زخمها یخوردنده وسرطانی مفید است .گزنه برای کلیه وروده ها مضر است .از این نظر باید با صمغ عربی وکتیرا خورده شود .مقدار
خوراک آن حداکثر ۱۰گرم وبیشتر ازآن خطرناک وکشنده است .

خواص گزنه
در جوشانده ها ۴۰-۳۰گرم برگ در۱۰۰۰گرم آب برای مصرف دو روز که بتدریج فنجان فنجان خورده شود کافی است .در صورت بروز عوارضی پس از خوردن آن باید از نوشابه های سرد وآب میوه های سرد وجیزهای لعابدار استفاده کرد .روغن آن اثرش بیشتر از تخم آن است غرغره ومضمضة شیرة تازه گزنه برای رفع التهاب لثه و ورم لوزه بسیار مفید است .در مصارف داخلی از عصارة گزنة۱۰۰-۳۰گرم در روز معمول است که با آب رقیق کرده و بتدریج بخورند.

خواص گزنه

خواص گزنه

خواص گزنه

در فرانسه از جوشاندة ۶۰-۳۰گرم شاخه های گزنه در یک لیتر آب روزی ۳-۲فنجان می خورند برای تسکین التهاب کهیر مفید است .
در مورد بعضی بیماری ها که لازم است خون از قسمتهایی از بدن که ایجاد ناراجحتی کرده به قمت دیگرمتوجه شود ، یعنی اورتیکاسیون می نمایند، به این ترتیب که با شاخه های گزنة تازه روی قسمتی از پوست ضربه وارد می آورندودر اثر تحریک ، خون به این قسمت از پوست متوجه می شود واین کار بخصوص در موارد حمله های نزلة مختنق که با سرخچه مرکب می شود سودمند است وهمچنین برای رفع بی حسی اعضای بدن ، بی اختیاری اعضا که در اثر سکتة ناقص حادث می شود ،روماتیسمهای مزن، ،قطع شدن عادت ماهیانه ونظایر آن که توجه دادن خون به عضوی مورد نظر یا شد ، طبق توصیه زیر نظرپزشک عمل می شود.

خواص گزنه
ترکیبات :

وجود مادة لسیتین وگلوگو زیدی با ا ثرقرمز کنندة پوست وبه علاوه لعاب ، تا نن وفوریک اسید وچند املاح معدنی وگوگرد در گیاه گزنه تا یید شده است . ازسرشاخه های گیاه مادة رنگی به نام اورتی سین گرفته می شود .
اشکال داروِِیی :ریشه ،برگ ، تخم
مشخصات :
دارای گونه های متعددی است که در اینجا به شرح سه گونه عمدة آن که از نظر خواص طبی گیاهی مورد توجه هستند ودر ایران می رویند ،می پردازیم :
 گزنة درشت
نامهای دیگر : گزنه دو پایه انجرة قریص
نام لاتین common  nettie stinging  nettle  Greater nettle. Large nettle:

مشخصات :

درشت یا انجرةکبیر گیا هی است چند ساله ، ساقه آن ۴ گوشه وبلندی آن تا یک متر می رسد وپوشیده از تار وپرزهای چسبناک وساختمان آن به شدت ،لیفی می باشد.برگهای آن متقابل بیضی بزرگ نوک تیز با دندانه های درشت ورگبرگهای خیلی مشخص .گلها ی آن به رنگ سبز روشن یا کمی زردمعمولا در دو پایة جدا گانة ماده ونرم قرار دارند .علامت ونشانةپایةماده این است که گلهای خوشه ای آن پس از عمل تلقیح وشروع تشکیل میوه از حال افراشته به صورت خمیده در می آید .ریشه کزنة درشت ، خزنده است و در فواصل مختلف ریشکهای تازه ازآن روببده و منشاء ساقة هوایی و گیاه جدیدی می شود و به همین دلیل این گیاه به سرعت گسترش می یابد .
پرزهاوتارهای مخروطی شکل که گیاه را پوشانیده چسبناک وگزنده است وپس از لمس کردن پرز به پوست دست می چسبد و ترشحات سوزاننده ای از جنس اسید فورمیک از خود وارد پوست می کند که ایجاد سوزش، خارش ، وناراحتی می نماید .
تخم آن براق و کمی پهن وتیره رنگ است از تخم کنجد بزرگتر وکمی شبیه تخم کتان است .گزنة درشت در باغهاو نقاط سایه دار کنار پرچینها، کنار جاده ها وخانه ها در مناطق مختلف شمال ایران ودامنه البرز وییلاقات اطراف تهران به طور خودرو می روید .شاخه های جوان گزنة درشت خودردنی است وپس از چیدن خشک کرده در ترکیب غذای طیور استفاده می شود وبعلاوه علوفة خوبی برای گاوان شیرده می باشد .
از برگهای جوان آن نظیر اسفناج استفاده می شود .واز قبل از گلهای آن قبل از رسیدن میوه به صورت له شده مخلوط با تخم مرغ پخته برای تعذیة جوجة پرندگان استفاده می شود .تکثیر گزنه از طریق کاشت دانة آن ویابا کاشت قطعات ریشه دارگباه انجام می شود .
نام علمی: 

L   urticaceae     از خانوادة  urtica dioica

گزنه کوچک
نامهای دیگر :کوجک ، گزنه یک پایه ،انجره صغیر ، حدیق
نام لاتین :Dwarf   stinger ,smaller – nettle
مشخصات : 

گزنه کوچک یا انجره صغیر گیاهی است علیفی ،خیلی کوچک که بلندی آن از ۵/۰متر کمتر است . ساقة آن کاملا چهار گوشه نیست وروایا ی آن کمی پهن وقوسی است .تمام اعضای هوایی گیاه ازپرزها وتارها ی  بسیار گزنده وسوزان وچسبناک پوشیده شده اند .برگهای آن سبز وروشن ،متاقبل با کنارة دندانه دار وبیضی شکل است در این گیاه گلهای نر وماده روی یک پایه قرار دارند وبه رنگ سبز روشن یا کمی زرد در طول تابستان وپاییز ظاهر می شوند.این گیاه از نظر سرعت انتشار مانند انجر کبیر نیست وفقط در باغها واراضی مزروع می روید .در ایران در شمال ایران در گیلان ،مازندان، گرگان ،بندر کزوییلاقات اطراف تهران ودر آذر بایجان ،لرستان ،پشت کوه ،در خوزستان در اطراف بهبهان ودر فارس درکمارج ،بوشهر و شیراز میروید.
نام  علمی:   urticaceae               از خانوادة   rtica urens  L.

 

گزنه یونا نی

مشخصا ت:

گزنه یونانی بر خلاف دو گونة فوق که گیاه چند ساله بودند گیاهی است دو ساله و بندرت یکساله. شکل ظا هری گیاه شبیه سا یر گونه ها وپوشیده ازتاروپرزوبلندی آن تا یک متر می رسد. تخم آن دارای لعاب وماده روغنی ثابت زیادی است. از نظر خواص مشا به سا یرگونه ها می با شد . این گیاه در ما زندران در دره هراز،در غرب ایران در کرما نشاه در اطراف کرند، سرپل ذهاب، درلرستان،در اندیمشک، دربهبهان،در فارس در جهرم وکنار تخته دیده می شود.
نام علمی: 

urticaceae urtica  pilulifera L

– زیاده روی در خوردن گزنه مضر وخطرناک است و ممکن است موجب قطع ترشح ادرار شود . خوردن تخم گزنه بیش از حد اعتدال ومجاز اسهال شدید و خطرناک ایجاد می کند. لذا مصرف آن باید زیر نظر پزشک باشد . در طب سنتی بیشتر معمول است از تخم گزنه استفاده می شود .

نسخه مصرفی برای جلوگیری از ریزش مو و تقویت مو :

سر شاخه ها و برگح و ریشه گزنه , آراقیطون , ژانسیان , هوفاریقون را گرفته کاملاً خرد و نرم کرده و با آب داغ ( ۸۰ درجه سانتیگراد ) مخلوط نموده و شیره آن را بگیرند . این عصاره را دخل پمادی متشکل از چربی مغز قلم گاو کنند . پماد حاصل داروی بسیار موثری برای جلوگیری از ریزش مو و رشد مو و تقویت مو می باشد .

 

منبع : گیاهان دارویی

نت آنجل

پاسخی بگذارید